Menü

Yerli Filmcilere Gün Doğdu

Kartal Tibet ve Fatma Girik BeraberNereden nereye? 1854 yılındaki Kırım Savaşını İngiliz filimcileri önce Ankara, sonra Kilyos kıyılarında filme almış ve filim boyunca kocaman kocaman toplar kullanmışlardı!… İşte, bu toplar geçen hafta Polonezköy’de çevrilen «Son Gece» filminde tekrar arzı endam ettiler! «Son Gece» Balkan Harbi, yani 1913 sıralarında geçiyor. Aradaki fark aşağı, yukarı 60 yıl… Dünyanın en geri ordusu bile bu 60 yıllık topları kullanmazken «Son Gece» nin yapımcıları, «Mal bulmuş mağribi» gibi bu toplara hücum etmişler ve İstanbul’dan, Polonezköy’e getirmişler… Ama İngilizler’in yaptığı bu plastik toplar, Kırım Savaşı’ nın toplarıymış, ne ziyanı var? Ha Kırım Savaşı, ha Balkan, ha da İstiklal Savaşı… Hepsinde kullanılan top değil mi?

«Bu topların hikayesi» şöyle: David Hemmings ile Gayle Hunnicut’un başrolde oynadığı «Hafif Süvari Alayının Hücumu» isimli filimde, Yeşilçam’ın «kostüm ve aksesuvar uzmanı» Niyazi Er de çalışmıştı. İngiliz filimcileri Niyazi Er’in çalışmasından o kadar memnun kalmışlar ki, filim bitip gidecekleri zaman ona binlerce lira tutan «uzmanlık» ücretini ödedikten başka: «Bütün kostümleri, tüfekleri, kılıçları, mızrakları ve topları sana veriyoruz. Al hayrını gör!» demişler.

Yerli Filmcilere Gün DoğduYüz binlerce lira değerindeki bu eşyayı alınca Niyazi Er çok sevinmiş. Sevinmiş ama, kocaman toplar da başına dert olmuş. Timur’un filleri gibi nereye koyacağını şaşırmış. Depo, ardiye, arsa kirası vermekten bıkmış usanmış. Bereket versin Memduh Ün kendi hesabına çevireceği filim için bu topları angaje etmiş de Niyazi, topların faydasını görmüş…

Polonezköy’de bu topların hikayesini Niyazi Er’den dinledikten sonra, filmi çeken ilgililer ile de konuştuk. Memduh Ün: «Başka top bulamadık. Sonra bunlar hafif… Kauçuk ve tahtadan, plastikten yapılmış. Çelikten yapılmış topu alıp, nasıl buralara kadar taşıyabilirdik. Ne yapalım Türk filimciliğinin kudreti bu kadar!» diyerek kesti attı. Eğer bundan sonra bu topları, İstiklal Savaşı, Kore veya Kıbrıs Savaşlarıyla ilgili filimlerde de görürsek hiç şaşmayalım. Olur mu demeyin? Yeşilçam’da her şey olur!…

Filmin ikinci rejisörü Halit Refiğ, yanında İsveçli 20 yaşındaki sevgilisi, Eva Abrahamson olduğu halde filmi idare ediyor. Bazen onunla İngilizce konuşuyor, bazen de Türkçe anlatıyordu:

– «Esat Mahmut Karakurt’un meşhur «Sen Gece» sini ikinci defa olarak filme çekiyoruz. İlk «Son Gece» de Muhip Arcıman ve Gül Gülgün (ikisi de Şehir Tiyatrosu artisti) oynamıştı. Şimdi ise bu isimlerin yerini Kartal Tibet ile Fatma Girik aldı.

Kartal Tibet, bu filimde şık bir Osmanlı subayı rolünde, Fatma Girik’te güzel bir Bulgar köylü kızı.

Türkiye’de şimdiye kadar bir filmi iki kişinin yaptığı çok görülmüştü, ama aynı anda iki rejisörün birden çalışması hiç görülmemişti. Bir muzip:

– «İyi ki filimde iki rejisör var» dedi. Ya tek rejisör olsaydı, o zaman 1854’ün toplarını değil, Fatih Sultan Mehmed’in toplarını kullanırdınız!»

«Top esprisi» akşama kadar devam etti. Fatma Girik, bu konuşmalardan sıkılmış olmalı ki, bir ara dayanamayıp: «Ne olmuş sanki» dedi. «Biz filim çeviriyoruz, sahiden harp etmiyoruz ya?»

«Fato» nun bilgisi önünde kimse ağzını açıp tek kelime söylemedi. Yalnız Memduh Ün kızdı. Ağzındaki düdüğü öttürdü ve ata bindiği gibi bağırdı:

– «Arkamdan gelin. Kartal… Figüranlar…»

Yerli Filmcilere Gün Doğdu (2)Memduh Ün tıpkı bir başkumandan azametiyle atını koşturdu. Mezarlık sahnesinden sonra atlı, toplu sahnenin çekimine geçildi. Kocaman toplar, kameranın önüne konulunca, daha büyük görünüyordu. Beyaz atiyle Kartal Tibet, sözde bir Bulgar köyüne giriyor ve köy halkı bu yakışıklı subayı alkışlıyordu. «Bulgaz Kızı» rolündeki Fatma Girik de köylüler arasındaydı. Polonezköy’ün bazı sakinleri de filîmde fisebilullah oynuyorlardı!.

Polonez yemeklerinin verildiği pansiyona dönüldüğü zaman herkes neşe içinde yemeklere sarıldı. Zira, bir haftadır burada tatil yapar gibi yaşıyorlar, temiz havada çalışıyorlar ve geçen asırlardan kalma, Polonyalı göçmenlerin kurduğu bu köyde kendilerini Avrupa’da sanıyorlardı. Polonya yemekleri, Polonya içkileri, Polonya müziği. İşte bunun için «Son Gece» yi çeviren filimciler sayılı günler bitince çok üzüldüler.

(Alıntıdır. Bkz. https://www.tozlumagazin.com/shop/urun/ses-dergisinin-1967-tarihli-49-sayisi)

07.01.2016 09:50

Kategoriler:   Ana Sayfa

Yorum Yaz

Yorumlar